درحالی که برخی شرکت‌های چینی افزایش قیمت محصولات خود را در دستور کار قرار داده‌اند، کاهش مقطعی نرخ مواداولیه در بازار چین نشان می‌دهد روند صعودی قیمت تایر با محدودیت تقاضا نیز مواجه است.
افزایش هزینه تولید، محرک اصلی بازار
بررسی تحولات بازار جهانی تایر در فاصله اواخر شهریور تا نیمه مهرماه نشان می‌دهد، فشار هزینه‌ای همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های تولیدکنندگان لاستیک است. کائوچوی طبیعی، کائوچوی مصنوعی، دوده صنعتی و مواد شیمیایی از نهاده‌های اصلی تولید تایر هستند و تغییر قیمت آن‌ها، با توجه به سهم قابل‌توجه‌شان در هزینه تمام‌شده، بر سیاست فروش شرکت‌ها اثر می‌گذارد.
براساس گزارش منتشرشده در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت قرارداد اصلی کائوچوی طبیعی در بورس آتی شانگهای تا هشتم اکتبر به حدود ۲۰ هزار و ۱۴۵ یوآن در هر تن رسید که از رشد بیش از ۲۸ درصدی آن از ابتدای سال حکایت دارد. همچنین بیش از ۶۰ شرکت تایرسازی چین در سال جاری افزایش قیمت محصولات خود را اعلام کرده‌اند و میزان تعدیل قیمت‌ها در اطلاعیه‌های منتشرشده عموما بین ۲ تا ۵ درصد بوده است. این روند بیانگر آن است که افزایش هزینه تولید، به‌تدریج به بازار محصول نهایی منتقل می‌شود.
کائوچوی طبیعی؛ عامل تعیین‌کننده در نوسان قیمت
یکی از مهم‌ترین تحولات بازار در ماه اخیر، تداوم قیمت‌های بالای کائوچوی طبیعی در کنار نوسان معاملات بوده است. براساس داده‌های کنسرسیوم بین‌المللی کائوچو، در نهم اکتبر قیمت شاخص منطقه‌ای این محصول به ۲۶۸.۲۵ سنت آمریکا به‌ازای هر کیلوگرم رسید. همچنین قیمت فیزیکی کائوچوی گرید آراس‌اس۳ تایلند، اندونزی و مالزی در همان روز حدود ۲.۶۵ تا ۲.۹۲ دلار به‌ازای هر کیلوگرم گزارش شد. تفاوت قیمت‌ها به نوع محصول، کشور عرضه‌کننده و شرایط بازار مربوط است.
در سمت عرضه، بارندگی‌های نامتعارف در برخی مناطق جنوب شرق آسیا، عملیات برداشت شیره درخت کائوچو را مختل کرده و نگرانی‌هایی درباره محدودیت عرضه کوتاه‌مدت به‌وجود آورده است. در مقابل، تقاضای محتاطانه کارخانه‌های تایرسازی و حساسیت آن‌ها به افزایش هزینه‌ها، مانع از آن شده است که رشد قیمت مواداولیه بدون وقفه ادامه پیدا کند.
عقب‌نشینی مقطعی قیمت‌ها در بازار چین
با وجود رشد قیمت‌ها در هفته‌های ابتدایی مهرماه، بازار مواداولیه در چین در روزهای پایانی این دوره نشانه‌هایی از اصلاح قیمت را بروز داد. براساس گزارش منتشرشده در ۱۶ اکتبر، قیمت‌های نقدی کائوچوی طبیعی در منطقه چینگ‌دائو طی سه روز بیش از هزار یوآن در هر تن کاهش یافت. در همین مقطع، قیمت برخی گریدهای کائوچوی طبیعی ویتنامی و داخلی همچنان در سطوح بالایی قرار داشت.
کاهش واردات کائوچوی طبیعی و مصنوعی چین در ماه سپتامبر، در کنار ضعف تقاضای داخلی خودرو، از عواملی بود که بر انتظارات بازار اثر گذاشت. بنابراین، افت مقطعی قیمت‌ها را نمی‌توان به‌معنای پایان فشار هزینه‌ای بر صنعت تایر دانست؛ بلکه این اتفاق نشان می‌دهد بازار با دو نیروی متضاد محدودیت عرضه و احتیاط خریداران مواجه است.
بازار جهانی تایر در مسیر تعدیل قیمت
در بازار محصول نهایی، تولیدکنندگان ناچارند میان حفظ حاشیه‌سود و جلوگیری از افت فروش تعادل برقرار کنند. افزایش قیمت می‌تواند بخشی از رشد هزینه مواداولیه را جبران کند، اما در بازارهایی که تقاضای جایگزینی تایر و فروش خودرو ضعیف است، انتقال کامل هزینه‌ها به مصرف‌کننده امکان‌پذیر نیست.
داده‌های منتشرشده از سوی میشلن در ۱۵ اکتبر نشان می‌دهد بازار جهانی تایر خودروهای سواری و وانت سبک در بخش تامین خودروسازان، تا پایان سپتامبر با کاهش خفیف تقاضا روبه‌رو بوده است؛ درحالی که بازار تایر جایگزین رشد محدودی را تجربه کرده است. این تفاوت اهمیت بازار خدمات پس از فروش را برای تولیدکنندگان افزایش می‌دهد.
پیامدهای جهانی برای صنعت تایر ایران
برای صنعت تایر ایران، تحولات اخیر از دو جهت اهمیت دارد: نخست، افزایش قیمت جهانی مواداولیه می‌تواند هزینه واردات کائوچو و سایر نهاده‌ها را بالا ببرد؛ دوم، نوسان بازار جهانی در کنار نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل و محدودیت‌های تامین مالی، پیش‌بینی هزینه تولید را دشوارتر می‌کند.
با این حال، رشد قیمت جهانی کائوچو لزوما به معنای افزایش هم‌اندازه قیمت لاستیک در بازار ایران نیست. سهم مواداولیه وارداتی، ترکیب محصولات، موجودی انبار، هزینه انرژی و سیاست قیمت‌گذاری داخلی در تعیین قیمت نهایی نقش دارند.
درمجموع، بازار جهانی تایر در مهرماه ۱۴۰۵ با فشار هزینه‌ای بالا، نوسان مواداولیه و تقاضای محتاطانه مواجه بوده است. از این رو برای تولیدکنندگان ایرانی، رصد مستمر قیمت کائوچوی طبیعی و مصنوعی و مدیریت موجودی مواداولیه، در کنار تامین پایدار ارز و سرمایه در گردش، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
